Natuurherstel in Amstelland: biodiversiteit zichtbaar en beleefbaar maken
Natuurherstel begint met anders kijken
Voor Agrarisch Collectief Noord-Holland Zuid produceerde ik onlangs een mini-natuurdocumentaire over biodiversiteitsherstel in de Duivendrechterpolder, pal tegenover de Johan Cruijff ArenA.
Een bijzonder project, niet alleen vanwege de prachtige beelden, maar vooral vanwege het verhaal erachter. Want terwijl dagelijks duizenden mensen langs dit gebied reizen, werken boeren en natuurprofessionals hier aan het herstel van biodiversiteit. Vaak zonder dat de buitenwereld daar veel van meekrijgt.
Dat is eigenlijk opmerkelijk. Want juist op deze plekken, waar stad en boerenland elkaar raken, wordt gewerkt aan een landschap waarvan we allemaal profiteren.
Een landschap dat meer aandacht verdient
Tijdens de productie van de documentaire werd opnieuw duidelijk hoeveel kennis, aandacht en samenwerking er nodig zijn om natuurherstel mogelijk te maken.
Boeren kennen hun land vaak al generaties lang. Ze weten hoe de bodem reageert, waar het water blijft staan en welke planten en dieren er voorkomen. Samen met ecologen, agrarische natuurorganisaties en andere betrokkenen zoeken ze naar manieren om de biodiversiteit te versterken.
Dat werk is niet altijd spectaculair. Veel veranderingen zijn klein, geleidelijk en voor een toevallige voorbijganger nauwelijks zichtbaar.
Maar wie beter kijkt, ontdekt hoeveel er gebeurt.
Van natuurherstel naar natuurbeleving
Ongeveer een jaar geleden namen we ons voor om dit werk meer zichtbaar en beleefbaar te maken.
Niet alleen door te vertellen welke maatregelen boeren nemen, maar vooral door mensen zelf te laten ontdekken wat er in het landschap verandert.
Want tussen weten dat ergens natuurherstel plaatsvindt en daadwerkelijk ervaren wat dat betekent, zit een wereld van verschil.
Het geluid van vogels, de variatie aan planten langs een sloot, insecten die terugkeren en de ruimte van het landschap: het zijn ervaringen die zich moeilijk laten vertalen naar cijfers of rapportages.
En toch vormen juist die ervaringen een belangrijke schakel in het vergroten van betrokkenheid.
Natuurherstel eetbaar, meetbaar en beleefbaar maken
In mijn werk probeer ik steeds vaker drie werelden met elkaar te verbinden.
Eetbaar, door lokale voedselproductie te verbinden aan boeren die zorg dragen voor hun omgeving.
Meetbaar, door inzichtelijk te maken waar natuurherstel plaatsvindt, welke maatregelen worden genomen en wat daarvan de resultaten zijn.
Beleefbaar, door het landschap en de mensen die eraan werken toegankelijker te maken voor bewoners, bedrijven en bezoekers.
Die drie elementen versterken elkaar.
Meten helpt om resultaten zichtbaar en geloofwaardig te maken. Lokale producten creëren een dagelijkse verbinding met het landschap. En beleven zorgt ervoor dat mensen begrijpen waarom het de moeite waard is om daarin te investeren.
De verbinding tussen stad, boeren en natuur
Juist in Amstelland zie ik bijzondere mogelijkheden.
De afstand tussen de stad en het boerenland is letterlijk klein, maar in de beleving van veel mensen nog behoorlijk groot.
Bedrijven en bewoners profiteren van het groene landschap rond Amsterdam. Het biedt ruimte, verkoeling, recreatiemogelijkheden en leefgebied voor planten en dieren.
Tegelijkertijd is het werk dat nodig is om dit landschap te onderhouden en de natuurwaarden te versterken lang niet altijd zichtbaar.
Daar ligt een kans om nieuwe verbindingen te maken.
Bedrijven kunnen bijdragen aan concrete natuurmaatregelen in hun eigen omgeving. Bewoners kunnen ontdekken welke bijzondere natuur zich vlak bij hun huis bevindt. En boeren krijgen de mogelijkheid om hun kennis, inzet en resultaten met een groter publiek te delen.
Niet als een eenmalige campagne, maar als een langdurige samenwerking waarin het landschap centraal staat.
Verwondering als begin van betrokkenheid
Het afgelopen jaar hebben we het voorrecht gehad om op plekken te komen waar we zelf even stil werden van het uitzicht.
Niet omdat het om uitzonderlijke natuurgebieden ver weg ging, maar juist omdat deze plekken zo dichtbij liggen.
Soms is het enige wat nodig is een andere blik, een deskundige die iets aanwijst of een boer die vertelt wat er op zijn land gebeurt.
Dan verandert een ogenschijnlijk gewoon weiland ineens in een landschap vol leven, geschiedenis en mogelijkheden.
Die verwondering willen we graag delen.
Met deze mini-natuurdocumentaire voor Agrarisch Collectief Noord-Holland Zuid wil ik laten zien wat er gebeurt wanneer boeren en natuurprofessionals samenwerken aan biodiversiteit.
Het is een van de verhalen die duidelijk maken waarom natuurherstel niet alleen een kwestie van maatregelen en resultaten is, maar ook van mensen betrekken bij hun eigen omgeving.
Want je gaat het pas begrijpen als je het ziet.
Bekijk hieronder de mini-natuurdocumentaire over biodiversiteitsherstel in de Duivendrechterpolder, geproduceerd voor Agrarisch Collectief Noord-Holland Zuid.